İzmir’de Karşıyaka Belediyesi’ne bağlı olarak hizmet veren Hamza Rüstem Fotoğraf Müzesi, adeta keşfedilmeyi bekleyen bir hazine niteliğinde. 17 Nisan 2011 tarihinde kapılarını açan müze, yalnızca Türkiye’de değil, Avrupa’da da benzerine az rastlanan özgün bir yapıya sahip.
İZMİR (İGFA) – Bu müzeyi özel kılan yalnızca zengin koleksiyonu değil, aynı zamanda köklü ve anlamlı hikâyesidir.
Müzenin temelleri, Osmanlı döneminde Girit’in Candia kentinde Müslümanların kurduğu ilk fotoğrafhaneye kadar uzanıyor. Bu fotoğrafhanede mesleğe başlayan Hamza Rüstem, dönemin bilinen ilk Müslüman fotoğraf ustası Rahmizade Bahaeddin Bediz’in öğrencisi olmuştur. 1909 yılında ustasının İstanbul’a gitmesiyle fotoğrafhaneyi devralan Rüstem, bilinçli bir göç kararıyla tüm ekipmanları ve çalışanlarıyla birlikte Girit’ten İzmir’e 1925 yılında taşınmıştır.
Kurtuluş Savaşı’nın ardından büyük ölçüde tahrip olmuş İzmir’e gelerek fotoğrafçılığı yeniden canlandıran Rüstem, genç Cumhuriyet’in kuruluş sürecini ve gelişimini belgeleyen önemli çalışmalara imza atmıştır. Müze, bu tarihsel sürecin izlerini taşıyan fotoğraflarla ziyaretçilerine adeta bir zaman yolculuğu sunmaktadır.
Müzede, 17. yüzyıldan itibaren fotoğrafçılığın gelişimini gözler önüne seren geniş bir koleksiyon yer alıyor. Özellikle ülkemizde tek olma özelliği taşıyan deneysel CameraObscura düzeneği, filmsiz görüntü oluşumunu birebir deneyimleme imkânı sunuyor. Ayrıca 1980 yılına kadar üretilmiş farklı dönemlere ait fotoğraf makineleri ve aksesuarlar sergilenirken, karanlık oda ve fotoğraf stüdyosu da ziyaretçilerin ilgisini çekiyor.
Ancak son dönemde müzenin bakım ve ilgi açısından desteğe ihtiyaç duyduğu da gözlemleniyor. Bu eşsiz kültürel mirasın korunması ve daha geniş kitlelere ulaşması büyük önem taşıyor.
Fotoğrafın büyülü dünyasında farklı bir yolculuğa çıkmak isteyenler için Hamza Rüstem Fotoğraf Müzesi, pazar günleri hariç haftanın diğer günlerinde ücretsiz olarak ziyaret edilebiliyor.
