Türkiye’nin en önemli tahıl ambarlarından biri olan Trakya’da, buğday üreticilerinin korkulu rüyası haline gelen sarı cücelik virüsüne karşı yürütülen uzun soluklu bilimsel araştırmalar, çiftçiler için adeta bir can simidi oldu. Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Havva İlbağı’nın yıllara dayanan titiz çalışmaları, doğru ekim zamanının hastalıkla mücadeledeki kritik rolünü gözler önüne serdi.
ERDOĞAN DEMİR
EDİRNE (İGFA) – 2009-2012 yılları arasında gerçekleştirilen kapsamlı bilimsel araştırmalarda, ekim zamanının buğday sarı cücelik virüsü (BYDV) üzerindeki doğrudan etkileri incelendi. Araştırmalar sonucunda elde edilen veriler, erken ekim yapılan tarlalarda vektör böceklerin (yaprak bitleri) ve buna bağlı olarak viral enfeksiyon riskinin katbekat arttığını kanıtladı.
Prof. Dr. Havva İlbağı, laboratuvar ve arazi ortamında yıllarca süzülerek olgunlaşan bu bilimsel yaklaşımı yalnızca akademik dünyada bırakmayarak sahaya taşıdı. Yıllardır Trakya genelindeki üreticilerle bire bir bir araya gelen, çiftçi toplantıları ve tarlada uygulamalı eğitimler düzenleyen İlbağı, bu stratejinin bölgede yaygınlaşmasını sağladı.
UZMANDAN ÜRETİCİYE NET UYARI: 15-30 KASIM DÖNEMİNE DİKKAT!
Hastalığın buğday veriminde ve kalitesinde yarattığı büyük kayıpların önüne geçmek amacıyla üreticilere çağrıda bulunan Prof. Dr. İlbağı, en kritik eşiğe dikkat çekti:
“Sarı cücelik virüsü riskini en aza indirmek ve sağlıklı bir rekolte elde etmek için buğday ekiminde mutlaka 15-30 Kasım dönemini tercih edin.”
Erken ekimlerin sıcak giden sonbahar ayları nedeniyle yaprak bitlerinin tarlalarda uzun süre aktif kalmasına yol açtığını belirten uzmanlar, kasım ayının ortasından sonuna kadar yapılan ekimlerin bitkiyi bu risk penceresinden koruduğunu vurguluyor.
HEDEF TÜRKİYE GENELİNDEKİ TAHIL ÜRETİCİLERİ
Trakya’da başarıyla uygulanan ve çiftçilerin yüzünü güldüren bu örnek modelin, şimdi Türkiye genelindeki tüm tahıl üreticilerine ulaştırılması hedefleniyor. İklim değişikliğinin tarımsal üretim üzerindeki baskısının arttığı bu dönemde, bilimin ışığında atılan bu adımın ülke gıda güvenliğine ve buğday rekoltesine büyük katkı sağlaması bekleniyor. Trakya’dan yükselen bu bilimsel başarı hikayesi, doğru tarım tekniklerinin üreticiyle buluştuğunda nasıl bir fark yaratabileceğinin en somut kanıtı niteliğinde.
