Mardin’in Ömerli ilçesinde asırlardır süregelen bağ bozumu geleneği bu yıl da renkli görüntülere sahne oluyor. Bağlardan toplanan üzümler; imece usulüyle pestil, pekmez ve cevizli sucuk gibi yöresel lezzetlere dönüştürülüyor.
Şehmus EDİS (MARDİN İGFA)
Mardin’in Ömerli ilçesine bağlı Sivritepe (Xirbébelik) Mahallesi’nde bağ bozumu döneminin başlamasıyla birlikte mahalle sakinleri, kışlık hazırlıklar için kolları sıvadı. Atalardan miras kalan kadim gelenek kapsamında sabahın erken saatlerinde bağlardan toplanan üzümler, insan gücü ve geleneksel yöntemlerle işleniyor. Üretilen pestil, pekmez, bademli ve cevizli sucuklar hem kültürel mirasın yaşatılmasını hem de yerel ekonominin canlanmasını sağlıyor.
Üzümden Pestile Uzanan Zorlu ve Emek Dolu Yolculuk
Geleneksel pestil yapımı, bağlardan toplanan üzümlerin ezilerek şiresinin çıkarılmasıyla başlıyor. Elde edilen üzüm şiresi, dev kazanlarda yaklaşık 2-3 saat boyunca kaynatılarak hamur kıvamına getiriliyor. Hazırlanan bu özel karışım, bez ve çarşafların üzerine ince bir tabaka hâlinde serilip bir saat kadar dinlendiriliyor. Ardından evlerin damlarında güneş altında kurumaya bırakılan pestiller, kışın tüketilmek üzere hazır hâle getiriliyor.
Üretilen gıdalar, ailelerin kendi kışlık ihtiyacını karşılamanın yanı sıra yerel pazarlarda satışa sunularak hane ekonomisine de doğrudan katkı sağlıyor.
“Kültürel Mirası ve Toplumsal Dayanışmayı Yaşatıyoruz”
Bağ bozumu sürecinin aile bağlarını ve toplumsal dayanışmayı pekiştirdiğini belirten mahalle sakinlerinden Veysi Erkek, geleneğin önemini şu sözlerle dile getirdi: “Atalarımızdan bize miras kalan bu önemli geleneği sürdürmek çok keyifli. Bağ bozumu döneminde bütün aile bireylerinin bir araya gelmesiyle üretilen pekmez, pestil ve cevizli sucuklar, kışın doyumsuz sohbet sofralarına eşlik ediyor.
Büyüklerimizin tecrübelerinden faydalanarak bu bilgileri küçüklere aktarıyoruz. Böylece yüzyıllardır süregelen geleneğimizi yaşatıyoruz. Bu geleneğin toplumsal dayanışmayı güçlendirdiği gibi yerel ekonomiyi de canlandırdığı bir gerçek.”
Kuşaktan kuşağa aktarılan bu asırlık üretim kültürü; bölgenin damak tadını korurken, imece ruhunu ve yerel kalkınmayı desteklemeye devam ediyor. Ömerli’nin Sivritepe Mahallesi’nde sürdürülen bağ bozumu geleneği, kuşaktan kuşağa aktarılan üretim kültürünü yaşatırken yöresel lezzetlerin korunmasına ve bölge ekonomisinin desteklenmesine de katkı sağlıyor.
